Katastrofik kaygı, yalnızca bir ruhsal sağlık meselesi değil; aynı zamanda toplumun birey üzerindeki baskılarının, kimliklerin şekillenişinin ve adalet arayışının da bir aynasıdır. Bu yüzden bu konuyu konuşmak, yalnızca psikolojiden değil; toplumsal cinsiyetten, çeşitlilikten ve sosyal adaletten de bahsetmek demektir. Belki de tam bu nedenle, “en kötü senaryoları” kafasında sürekli canlandıran birinin öyküsü, hepimizin içinde yaşadığı dünyanın bir yansımasıdır. Katastrofik Kaygı Nedir? Zihnin ‘En Kötü’yle Dansı Katastrofik kaygı, kişinin yaşadığı bir durumun veya gelecekte olabilecek bir olayın sonuçlarını sürekli en kötü ihtimallerle hayal etmesi, bu senaryoların gerçek olacağına inanması ve buna göre hareket etmesidir. “Ya başaramazsam?”, “Ya herkes beni terk ederse?”,…
4 YorumKategori: Makaleler
Kasıtlı İşlenen Suçlar: Hukukun “Niyet Okuma” Takıntısına Bir İtiraz Açık konuşalım: “Kasıt” dediğimiz şey, sadece bir hukuk terimi değil; aynı zamanda toplumun, yargının ve siyasetin elinde şekillenen bir güç aracı. Birini cezalandırmanın en kestirme yolu çoğu zaman onun “ne düşündüğünü” kanıtladığını iddia etmektir. Peki gerçekten kanıtlıyor muyuz, yoksa niyet okuma oyununa mı teslim oluyoruz? Bu yazı, kasıtlı işlenen suçlar meselesine perde arkasından bakıyor; tartışmalı noktaları dürüstçe masaya koyuyor. Kasıt, failin bir fiilin kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşmesini bilerek ve isteyerek gerçekleştirmesidir. Türk Ceza Kanunu’nda temel olarak “doğrudan kast” ve “olası kast” ayrımı yapılır; ayrıca “bilinçli taksir” kast değildir, taksirin ağır bir…
8 YorumKasnak İşleme Ne Demek? Gelenek, Teknoloji ve Cinsiyet Perspektiflerinin Kesiştiği Nokta Giriş: “Bir Kasnak, Bin Fikir” Bazı konular vardır ki onları anlamak için sadece tanımını bilmek yetmez; farklı gözlerden bakmak gerekir. “Kasnak işleme ne demek?” sorusu da tam olarak bu türden bir sorudur. Kimi için nostaljik bir el işi sanatı, kimi için üretim sürecinde kullanılan bir teknik araç, kimisi içinse sabır ve yaratıcılığın sembolü. Bu yazıda, kasnak işlemenin anlamını hem erkeklerin daha analitik ve teknik odaklı bakış açısından hem de kadınların daha duygusal, kültürel ve toplumsal perspektifinden değerlendireceğiz. Çünkü ancak bu farklı bakışlar bir araya geldiğinde, “kasnak işleme”nin gerçek anlamına…
6 YorumTemizliğe Gelen Kadın Ne İş Yapar? Görünmeyen Emeğin Psikolojisi Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: Davranışların Altındaki Duygular Bir evin kapısı aralandığında, içeride yalnızca toz, dağılmış eşyalar veya kirli yüzeyler yoktur; insanın zihinsel karmaşasının bir yansıması vardır. Temizliğe gelen kadın o kapıdan içeri adım attığında, yalnızca bir fiziksel alanı değil, bir psikolojik evreni de düzenlemeye başlar. Bir psikolog olarak sormak gerekir: Bu temizlik, sadece yüzeyde mi olur, yoksa bilinçaltımıza da dokunur mu? Bu yazı, “Temizliğe gelen kadın ne iş yapar?” sorusunu sadece pratik değil, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji ekseninde ele alır. Çünkü her bez hareketi, insan ilişkilerinin görünmeyen tarafına, toplumsal rollerin…
Yorum BırakKarşılık Gelmek Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Empati ve Adalet Perspektifinden Bir Bakış Günlük hayatta sıkça duyduğumuz “karşılık gelmek” ifadesi kulağa basit gibi gelebilir ama aslında içinde insan ilişkilerinin, toplumsal rollerin ve hatta adalet arayışının izlerini taşır. Bu yazıda kelimenin yüzeysel anlamını bir kenara bırakıp, onun altındaki derin katmanlara odaklanacağız. Kadınların empati merkezli yaklaşımlarıyla erkeklerin çözüm odaklı düşünme biçimlerini bir arada ele alarak, “karşılık gelmek” kavramının sosyal hayatta nasıl yeniden tanımlanabileceğini birlikte düşünelim. Karşılık Gelmek Ne Demek? TDK Tanımıyla Başlayalım Türk Dil Kurumu’na göre “karşılık gelmek” ifadesi, “bir şeye denk olmak, onun yerine geçmek, aynı anlama gelmek” anlamlarına gelir. Yani bir…
8 YorumVarlığın Köklerinden Yükselen Soru: Saçlar Nasıl Gürleşir ve Kalınlaşır? Bir filozof için her soru, görünenden çok daha derin bir çağrıdır. “Saçlar nasıl gürleşir ve kalınlaşır?” sorusu da ilk bakışta biyolojik bir mesele gibi görünse de, aslında insanın kendisiyle, varlığıyla ve dönüşümüyle ilgili kadim bir sorgulamadır. Çünkü saç, yalnızca bedenin bir uzantısı değil, aynı zamanda kimliğin, zamanın ve varoluşun sembolüdür. Saçın incelmesi, dökülmesi ya da yeniden çoğalması; tıpkı ruhun değişimi gibi bir süreçtir. Filozofun bakışıyla bu mesele, üç boyutlu bir düşünsel yapıda ele alınabilir: etik, epistemolojik ve ontolojik. Etik Perspektif: Doğaya Saygı, Kendine Saygıdır Etik açıdan, gür saç arayışı insanın doğayla…
8 YorumKarmaşık İnsan Ne Demek? Geleceğin İnsan Modelini Anlamak Hiç tanıştığınız bir insanı anlamakta zorlandığınız oldu mu? Bir gün çok samimi, ertesi gün mesafeli… Bir konuda derin düşüncelere dalmışken başka bir anda aniden yüzeysel tepkiler veren… İşte tam da bu noktada aklımıza “karmaşık insan” kavramı gelir. Bu yazıda yalnızca bu kelimenin sözlük anlamını değil, gelecekte insan doğasının nasıl evrilebileceğini, ilişkilerimizi ve toplumu nasıl şekillendireceğini birlikte tartışmak istiyorum. Gelin, birlikte beyin fırtınası yapalım ve “karmaşık insan”ı geleceğin gözünden okumaya çalışalım. Tanımdan Fazlası: Karmaşık İnsan Ne Demek? Basitçe ifade etmek gerekirse, karmaşık insan, düşünce, duygu ve davranışlarında kolayca çözülemeyen, çelişkili yönleri olan ve…
2 YorumKarkamış Sınır Kapısı Ne Zaman Açıldı? Tarihle Flört Eden Mizahi Bir Yolculuk Bazı sorular vardır ya hani… “Ne zaman açıldı?” diye sorarsınız, cevap olarak tek bir tarih beklerken karşınıza bir ilişki geçmişi çıkar: “İlk buluşma 1932, resmîleşme 1953, ayrılık 2014, barışma 2016, imaj tazeleme 2018…” Karkamış Sınır Kapısı tam olarak böyle bir karakter: Tarihle flört etmiş, coğrafyayla nişanlanmış, bürokrasiyle evlenmiş. Hadi, bu renkli hikâyeyi birlikte güle oynaya hatırlayalım. Kısa Cevap İsteyene Uzun Hikâye: “İlk Görüşte Hizmet” (1932) Karkamış’ın sınır hikâyesi, defter kayıtlarına göre 18 Mayıs 1932’de başlıyor. O gün “gümrük idaresi” ilk kez hizmete giriyor. Bunu, kapının sınıra “merhaba, ben…
14 YorumPsikolojide Hipotez Ne Demek? Bir Antropolojik Perspektiften İnceleme Kültürlerin çeşitliliğini keşfetmek, insan davranışlarının derinliklerine inmeyi sağlayan bir yolculuktur. Antropologlar olarak, dünyanın dört bir yanındaki toplulukları gözlemleyerek, ritüeller, semboller ve topluluk yapıları gibi unsurlar üzerinden insanlığın kimliklerini anlamaya çalışıyoruz. Peki, psikolojide karşımıza çıkan hipotez kavramı, bireylerin ve toplulukların davranışlarını açıklamaya çalışan bu antropolojik yaklaşımı nasıl etkiler? Bu yazıda, psikolojide hipotez kavramını, kültürlerin bireyler üzerindeki etkisi ve toplumsal yapılarla bağlantılı olarak ele alacağız. Psikolojide Hipotez ve Kültürün Rolü Psikolojide hipotez, bir gözlem ya da araştırma sonucunda, belirli bir fenomeni açıklamaya yönelik yapılan geçici bir tahminden başka bir şey değildir. Yani, bir hipotez,…
8 YorumAlkol mü Daha Polar Aldehit mi? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Moleküler Bir Yolculuk Hayatım boyunca en çok hoşuma giden şey, bir konuyu sadece tek bir pencereden değil, farklı açılardan ele almak oldu. Kimya dünyasında da bu yaklaşım çok şey kazandırır. Bugün, kulağa belki sadece bir molekül karşılaştırması gibi gelen ama aslında çok daha derin anlamlar taşıyan bir soruya birlikte yanıt arayacağız: Alkol mü daha polar, yoksa aldehit mi? Bu sorunun yanıtı sadece laboratuvar verilerinde değil, farklı kültürlerin, eğitim sistemlerinin ve hatta toplumların kimyaya bakışında da gizli. Hazırsanız moleküllerin dünyasına hem küresel hem yerel bir bakış atalım. — Polarite Nedir? Temel…
14 Yorum