4 Ay Aşısı: Çocuklar İçin Hayat Kurtaran Bir Adım Bildiğiniz gibi, çocuk büyütmek öyle bir iş ki; her gün yeni bir şey öğreniyorsunuz. Hatta bazen o kadar yoğun oluyor ki, bir gün önce öğrendiğiniz şeyi unutur, bir sonraki gün ona tekrar dönmek zorunda kalırsınız. Ankara’da yaşayan, 25 yaşında bir genç olarak hayatımda birçok konuda veriyle uğraşıyorum ama son zamanlarda en çok ilgimi çeken şeylerden biri, 4 aylık bebeklerin aşıları oldu. Anne-babalar için gerçekten hayati öneme sahip bir konu bu, ama sıradan bir gözlemci olarak bakınca daha da ilginç hale geliyor. Hem verilerle hem de insanların kişisel hikayeleriyle beslenen bu yazı,…
6 YorumEtiket: bir
Taklitçi İzomorfizm Nedir? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Kaynakların sınırlılığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünmek, ekonomistlerin temel araştırma alanlarından biridir. İnsanlar, sınırlı kaynaklarla en iyi sonuçları elde etmek amacıyla kararlar alırken, bu kararların toplum genelinde nasıl bir etki yarattığı ve daha geniş sistemlerde nasıl yankılandığı önemli bir sorudur. Ekonomik sistemler, bireylerin ve şirketlerin alacağı kararların toplamından doğan sonuçlarla şekillenir. Bu kararların bazen bireysel tercihler, bazen de sosyal etkileşimler tarafından yönlendirildiğini gözlemliyoruz. Taklitçi izomorfizm, iş dünyasında ve genel olarak ekonomik sistemlerde bu sosyal etkileşimlerin, karar alma süreçlerini nasıl şekillendirdiğini anlamamıza yardımcı olur. Peki, taklitçi izomorfizm tam olarak ne anlama geliyor? Bu kavram,…
6 Yorumİnternet Hız Testi Neye Göre Belirlenir? Tarihsel Bir Bakış Geçmişin izlerini sürebilmek, her zaman günümüzle olan bağlantılarımızı derinleştirir. İnsanlık tarihinin her dönemi, toplumsal, kültürel ve teknolojik değişimlerin bir araya gelerek önemli kırılma noktalarına yol açtığı bir süreçtir. Bugün internet hızının neye göre belirlendiğini anlamak, sadece bir teknolojik mesele olmanın ötesinde, insanlık tarihindeki önemli dönüşümleri de anlamamıza yardımcı olur. Bu yazıda, internet hız testlerinin nasıl belirlendiğini tarihsel bir perspektiften ele alacak ve geçmişten bugüne dijital dünyanın evrimini inceleyeceğiz. İnternetin Doğuşu ve İlk Bağlantılar İnternetin temelleri, 20. yüzyılın ortalarında, bilgisayarlar arasındaki iletişimin sağlanması amacıyla atılmaya başlandı. 1960’ların sonlarına doğru, ARPANET adı verilen…
16 YorumKatastrofik kaygı, yalnızca bir ruhsal sağlık meselesi değil; aynı zamanda toplumun birey üzerindeki baskılarının, kimliklerin şekillenişinin ve adalet arayışının da bir aynasıdır. Bu yüzden bu konuyu konuşmak, yalnızca psikolojiden değil; toplumsal cinsiyetten, çeşitlilikten ve sosyal adaletten de bahsetmek demektir. Belki de tam bu nedenle, “en kötü senaryoları” kafasında sürekli canlandıran birinin öyküsü, hepimizin içinde yaşadığı dünyanın bir yansımasıdır. Katastrofik Kaygı Nedir? Zihnin ‘En Kötü’yle Dansı Katastrofik kaygı, kişinin yaşadığı bir durumun veya gelecekte olabilecek bir olayın sonuçlarını sürekli en kötü ihtimallerle hayal etmesi, bu senaryoların gerçek olacağına inanması ve buna göre hareket etmesidir. “Ya başaramazsam?”, “Ya herkes beni terk ederse?”,…
12 YorumTemizliğe Gelen Kadın Ne İş Yapar? Görünmeyen Emeğin Psikolojisi Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: Davranışların Altındaki Duygular Bir evin kapısı aralandığında, içeride yalnızca toz, dağılmış eşyalar veya kirli yüzeyler yoktur; insanın zihinsel karmaşasının bir yansıması vardır. Temizliğe gelen kadın o kapıdan içeri adım attığında, yalnızca bir fiziksel alanı değil, bir psikolojik evreni de düzenlemeye başlar. Bir psikolog olarak sormak gerekir: Bu temizlik, sadece yüzeyde mi olur, yoksa bilinçaltımıza da dokunur mu? Bu yazı, “Temizliğe gelen kadın ne iş yapar?” sorusunu sadece pratik değil, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji ekseninde ele alır. Çünkü her bez hareketi, insan ilişkilerinin görünmeyen tarafına, toplumsal rollerin…
12 YorumKarşılık Gelmek Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Empati ve Adalet Perspektifinden Bir Bakış Günlük hayatta sıkça duyduğumuz “karşılık gelmek” ifadesi kulağa basit gibi gelebilir ama aslında içinde insan ilişkilerinin, toplumsal rollerin ve hatta adalet arayışının izlerini taşır. Bu yazıda kelimenin yüzeysel anlamını bir kenara bırakıp, onun altındaki derin katmanlara odaklanacağız. Kadınların empati merkezli yaklaşımlarıyla erkeklerin çözüm odaklı düşünme biçimlerini bir arada ele alarak, “karşılık gelmek” kavramının sosyal hayatta nasıl yeniden tanımlanabileceğini birlikte düşünelim. Karşılık Gelmek Ne Demek? TDK Tanımıyla Başlayalım Türk Dil Kurumu’na göre “karşılık gelmek” ifadesi, “bir şeye denk olmak, onun yerine geçmek, aynı anlama gelmek” anlamlarına gelir. Yani bir…
22 YorumVarlığın Köklerinden Yükselen Soru: Saçlar Nasıl Gürleşir ve Kalınlaşır? Bir filozof için her soru, görünenden çok daha derin bir çağrıdır. “Saçlar nasıl gürleşir ve kalınlaşır?” sorusu da ilk bakışta biyolojik bir mesele gibi görünse de, aslında insanın kendisiyle, varlığıyla ve dönüşümüyle ilgili kadim bir sorgulamadır. Çünkü saç, yalnızca bedenin bir uzantısı değil, aynı zamanda kimliğin, zamanın ve varoluşun sembolüdür. Saçın incelmesi, dökülmesi ya da yeniden çoğalması; tıpkı ruhun değişimi gibi bir süreçtir. Filozofun bakışıyla bu mesele, üç boyutlu bir düşünsel yapıda ele alınabilir: etik, epistemolojik ve ontolojik. Etik Perspektif: Doğaya Saygı, Kendine Saygıdır Etik açıdan, gür saç arayışı insanın doğayla…
16 YorumKarmaşık İnsan Ne Demek? Geleceğin İnsan Modelini Anlamak Hiç tanıştığınız bir insanı anlamakta zorlandığınız oldu mu? Bir gün çok samimi, ertesi gün mesafeli… Bir konuda derin düşüncelere dalmışken başka bir anda aniden yüzeysel tepkiler veren… İşte tam da bu noktada aklımıza “karmaşık insan” kavramı gelir. Bu yazıda yalnızca bu kelimenin sözlük anlamını değil, gelecekte insan doğasının nasıl evrilebileceğini, ilişkilerimizi ve toplumu nasıl şekillendireceğini birlikte tartışmak istiyorum. Gelin, birlikte beyin fırtınası yapalım ve “karmaşık insan”ı geleceğin gözünden okumaya çalışalım. Tanımdan Fazlası: Karmaşık İnsan Ne Demek? Basitçe ifade etmek gerekirse, karmaşık insan, düşünce, duygu ve davranışlarında kolayca çözülemeyen, çelişkili yönleri olan ve…
16 YorumKarkamış Sınır Kapısı Ne Zaman Açıldı? Tarihle Flört Eden Mizahi Bir Yolculuk Bazı sorular vardır ya hani… “Ne zaman açıldı?” diye sorarsınız, cevap olarak tek bir tarih beklerken karşınıza bir ilişki geçmişi çıkar: “İlk buluşma 1932, resmîleşme 1953, ayrılık 2014, barışma 2016, imaj tazeleme 2018…” Karkamış Sınır Kapısı tam olarak böyle bir karakter: Tarihle flört etmiş, coğrafyayla nişanlanmış, bürokrasiyle evlenmiş. Hadi, bu renkli hikâyeyi birlikte güle oynaya hatırlayalım. Kısa Cevap İsteyene Uzun Hikâye: “İlk Görüşte Hizmet” (1932) Karkamış’ın sınır hikâyesi, defter kayıtlarına göre 18 Mayıs 1932’de başlıyor. O gün “gümrük idaresi” ilk kez hizmete giriyor. Bunu, kapının sınıra “merhaba, ben…
16 YorumPsikolojide Hipotez Ne Demek? Bir Antropolojik Perspektiften İnceleme Kültürlerin çeşitliliğini keşfetmek, insan davranışlarının derinliklerine inmeyi sağlayan bir yolculuktur. Antropologlar olarak, dünyanın dört bir yanındaki toplulukları gözlemleyerek, ritüeller, semboller ve topluluk yapıları gibi unsurlar üzerinden insanlığın kimliklerini anlamaya çalışıyoruz. Peki, psikolojide karşımıza çıkan hipotez kavramı, bireylerin ve toplulukların davranışlarını açıklamaya çalışan bu antropolojik yaklaşımı nasıl etkiler? Bu yazıda, psikolojide hipotez kavramını, kültürlerin bireyler üzerindeki etkisi ve toplumsal yapılarla bağlantılı olarak ele alacağız. Psikolojide Hipotez ve Kültürün Rolü Psikolojide hipotez, bir gözlem ya da araştırma sonucunda, belirli bir fenomeni açıklamaya yönelik yapılan geçici bir tahminden başka bir şey değildir. Yani, bir hipotez,…
10 Yorum